คลังคำศัพท์วิชาการ
คลังคำศัพท์และนิยามทางเทคนิค (Educational Glossary)
รวบรวมและอธิบายคำศัพท์ทางเทคนิคที่สำคัญในระบบ Dime และวิทยาการคอมพิวเตอร์ เพื่อเป็นแหล่งอ้างอิงสำหรับผู้เริ่มต้นและนักวิจัย
หมวดหมู่นิยามและคำศัพท์สำคัญ
ค้นหาและทำความเข้าใจความหมายของคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี Dime โดยเรียงตามลำดับหมวดหมู่และตัวอักษร:
1. หมวดคำศัพท์เกี่ยวกับ Dime และสถาปัตยกรรมระบบ (Dime & Architecture)
- Dime: สถาปัตยกรรมบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ที่ออกแบบเพื่อความเร็วในการประมวลผล ความปลอดภัยทางคณิตศาสตร์ และความเสถียรของสถานะเครือข่าย
- State Machine (เครื่องจักรสถานะ): แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่เก็บสถานะข้อมูลปัจจุบัน และสามารถเปลี่ยนสถานะไปยังค่าใหม่ได้เมื่อได้รับอินพุตที่ผ่านเงื่อนไขที่กำหนด
- State Root: ค่าแฮชรากของโครงสร้างข้อมูล Merkle Tree ซึ่งเป็นตัวแทนสรุปสถานะทั้งหมดของระบบ ณ บล็อกเวลาหนึ่ง
- Throughput (ปริมาณงานที่ประมวลผลได้): จำนวนธุรกรรมหรือการคำนวณที่ระบบสามารถจัดการและบันทึกเสร็จสมบูรณ์ได้ในหนึ่งหน่วยเวลา (เช่น TPS - Transactions Per Second)
- Finality (ความสมบูรณ์เด็ดขาดของข้อมูล): จุดเวลาที่ธุรกรรมหรือบล็อกได้รับการยืนยันและไม่สามารถถูกย้อนกลับ เปลี่ยนแปลง หรือแก้ไขได้อีกต่อไป
2. หมวดคำศัพท์เกี่ยวกับเครือข่ายและระบบฉันทามติ (Network & Consensus)
- Validator (ผู้ตรวจสอบความถูกต้อง): โหนดคอมพิวเตอร์ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบธุรกรรม เสนอบล็อกใหม่ และลงคะแนนยืนยันความถูกต้องตามกฎฉันทามติ
- Consensus Algorithm (อัลกอริทึมฉันทามติ): ชุดกฎเกณฑ์ทางคณิตศาสตร์ที่ทำให้คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องในเครือข่ายเห็นพ้องต้องกันในข้อมูลชุดเดียวกัน
- Byzantine Fault Tolerance (BFT): คุณสมบัติของระบบกระจายศูนย์ที่ยังคงทำงานได้อย่างถูกต้องแม้จะมีโหนดบางส่วนล่มสลายหรือส่งข้อมูลเท็จ
- Gossip Protocol (โพรโทคอลกระจายข่าวสาร): วิธีการสื่อสารระหว่างโหนดแบบ P2P โดยแต่ละโหนดจะส่งต่อข้อมูลให้แก่เพื่อนบ้าน เพื่อให้ข้อมูลกระจายไปทั่วเครือข่ายอย่างรวดเร็ว
- Mempool (Memory Pool): พื้นที่พักข้อมูลชั่วคราวบนหน่วยความจำของโหนด ที่ใช้จัดเก็บธุรกรรมที่รอการตรวจสอบและบรรจุลงในบล็อก
3. หมวดคำศัพท์เกี่ยวกับวิทยาการรหัสลับและความปลอดภัย (Cryptography & Security)
- Asymmetric Cryptography (การเข้ารหัสลับแบบกุญแจอสมมาตร): ระบบการเข้ารหัสที่ใช้คู่กุญแจสองดอกร่วมกัน ได้แก่ Public Key สำหรับเปิดเผย และ Private Key สำหรับเก็บรักษาเป็นความลับ
- Private Key (กุญแจส่วนตัว): ข้อมูลลับที่ใช้สร้างลายมือชื่อดิจิทัลเพื่ออนุมัติคำสั่ง อนุญาตเฉพาะเจ้าของเท่านั้น
- Public Key (กุญแจสาธารณะ): ข้อมูลที่เปิดเผยได้ ใช้สำหรับตรวจสอบความถูกต้องของลายมือชื่อดิจิทัล
- Seed Phrase / Mnemonic (ชุดคำกู้คืน): ชุดคำศัพท์ภาษาอังกฤษ 12 หรือ 24 คำที่ใช้เป็นต้นกำเนิดในการคำนวณสร้างคู่กุญแจทั้งหมดในกระเป๋า
- Digital Signature (ลายมือชื่อดิจิทัล): ค่าทางคณิตศาสตร์ที่พิสูจน์ว่าข้อความหรือธุรกรรมนั้นถูกสร้างขึ้นโดยเจ้าของกุญแจส่วนตัวจริง และไม่มีการถูกแก้ไขระหว่างทาง
- Cold Storage: การจัดเก็บกุญแจส่วนตัวไว้บนอุปกรณ์หรือสื่อที่ไม่มีการเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต เพื่อความปลอดภัยสูงสุด
4. หมวดคำศัพท์เกี่ยวกับเครื่องมือและการพัฒนา (Tools & Web3)
- JSON-RPC: โพรโทคอลการเรียกใช้ฟังก์ชันระยะไกล (Remote Procedure Call) โดยส่งข้อมูลในรูปแบบ JSON เพื่อสั่งการหรือขอข้อมูลจากโหนด
- Block Explorer (โปรแกรมสำรวจบล็อก): เว็บแอปพลิเคชันหรือเครื่องมือสำหรับค้นหาและตรวจสอบรายละเอียดของบล็อก ธุรกรรม และแอดเดรส
- SDK (Software Development Kit): ชุดเครื่องมือและไลบรารีที่ช่วยให้นักพัฒนาเขียนโปรแกรมเชื่อมต่อกับระบบได้สะดวกขึ้น
- Telemetry (ระบบตรวจวัดระยะไกล): กระบวนการเก็บรวบรวมข้อมูลสถิติ ประสิทธิภาพ และตัวชี้วัดสุขภาพของระบบแบบอัตโนมัติ
หากมีคำศัพท์หรือแนวคิดใดที่ต้องการศึกษาเพิ่มเติม สามารถดูได้ที่ คลังบทความวิชาการทั้งหมด หรือสอบถามทีมงานได้ที่ ติดต่อเรา